- मोरङबाट पक्राउ परेका पूर्वमन्त्री अधिकारीलाई काठमाडौंमा ल्याएर अनुसन्धान गर्दै प्रहरी
- अदालतबाट दुई दिन हिरासतमा राखेर अनुसन्धान गर्न अनुमति
- लिखत किर्तेसँगै मानव तस्करीको कसुरमा पनि अनुसन्धान सुरु
- गम्भीर विवादमा तानिएपछि अधिकारीलाई एमालेबाट पनि कारबाही
काठमाडौं– सरकारी लिखत किर्तेको कसुरमा पक्राउ परेका कोशी प्रदेशका पूर्वमन्त्री लिलाबल्लव अधिकारीविरुद्ध मानव तस्करीसम्बन्धी कसुरमा प्रहरीले अनुसन्धान थालेको छ । आइतबार मोरङमा पक्राउ गरी काठमाडौं ल्याइएका उनलाई काठमाडौं जिल्ला अदालतले दुई दिन हिरासतमा राखेर अनुसन्धान गर्न प्रहरीलाई अनुमति दिएको हो ।
उनीनिकट मोरङको रतुवामाई नगरपालिकाका गोपाल गौतमले धादिङका महेश पाण्डेसँग मिलेर अधिकारीले नै नेतृत्व गरेको तत्कालीन आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्रालयबाट जापान जान तीन जना युवाको नक्कली कागजात बनाएको खुलेको र उनीहरूसँगै अधिकारी जापान गएको फेला परेपछि प्रहरीले मानव तस्करीको कसुरमा अनुसन्धान थालेको छ ।
अधिकारी मानव तस्करीमा जोडिएको किटान गर्न मिल्ने अर्को तथ्य पनि प्रहरीले बयान लिने क्रममा पक्राउ परेका एक युवकबाट फेला पारेको छ । त्यो हो– मानव तस्करहरूले जापान पठाएका खोटाङको केपिलासलगढी गाउँपालिका–४ का ४१ वर्षीय जनक राई, खोटाङको ऐसेलुखर्क गाउँपालिका–२ का ३७ वर्षीय दावा शेर्पा र रसुवाको कालिका गाउँपालिका–५ का २१ वर्षीय कञ्चन देवकोटालाई सिंगापुरमा ट्राञ्जिट हुने र त्यहाँ एक जना व्यक्तिलाई भेट्नु भनेर फोटो पठाएका थिए । त्यो फोटोमा भएको व्यक्ति तत्कालीन मन्त्री अधिकारी थिए । जुन पछिमात्रै थाहा भएको ती युवकको बयान छ । त्यसपछि अधिकारीलाई भेटेपछि उनीसँगै जापानको राजधानी टोकियो उडेको ती युवकको बयान उद्धृत गर्दै एक जना अनुसन्धान अधिकृतले बताए ।
प्रारम्भिक अनुसन्धानकै क्रममा प्रहरीले मानव तस्करहरूले जापान पठाएकामध्ये एक युवकसँग अधिकारीको एउटै होटल बुकिङ भएकोसमेत तथ्य फेला परेको छ । यो तथ्यले अधिकारीको मानव तस्करहरूसँग सम्बन्ध हुनसक्ने प्रहरीले जनाएको छ ।काठमाडौं प्रहरी परिसरका प्रमुख नवराज अधिकारीका अनुसार अधिकारीमाथि मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार (नियन्त्रण) ऐन, २०६४ को दफा ४ को उपदफा (२) अनुसारको अभियोग लगाइएको छ । यसमा ‘प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा कुनै गैरकानुनी लाभ वा अन्य फाइदा लिने उद्देश्यले बदनीयतपूर्वक कुनै नेपाली नागरिक, विदेशी वा आप्रवासीलाई नक्कली वा झूठा कागजात बनाई वा झुक्याइ विदेश लैजाने वा त्यस्तो व्यक्तिको आफ्नो मुलुक वा निज रहेको स्थानबाहेक अन्य मुलुकमा गैरकानुनीरूपमा प्रवेश गराउने मानव तस्करीसम्बन्धी कार्य गरे वा गराए कसुर हुने’ भनिएको छ ।
यही कसुरमा अधिकारमाथि अनुसन्धान थालिएको काठमाडौं प्रहरी परिसरका प्रमुख अधिकारीले प्रभावलाई बताए । ‘सुरुमा हामीले सरकारी लिखत किर्तेमा अनुसन्धान गर्ने तयारी गरेका थियौं तर पक्राउ परेका युवाहरूको बयानले गर्दा माननीय लिलाबल्लव अधिकारी मानव तस्करीमा पनि संलग्न हो कि भन्ने भयो र अनुसन्धान थालेका हौं,’ अधिकारीले भने ।
पूर्वमन्त्री अधिकारीले जापान जानुअघि प्रदेश तथा संघीय मन्त्रिपरिषद् र परराष्ट्र मन्त्रालयबाट स्वीकृति लिएका थिएनन् । उनले नै यसअघि पत्रकार सम्मेलन गरी दिएको जानकारीअनुसार उनी मानव तस्करले काटिदिएको हवाई टिकटमा जापानको राजधानी टोकियो पुगेका थिए । जहाँ आर्ट काउन्सिलद्वारा आयोजित ‘कल्चर एट होम’ कार्यक्रममा मन्त्रीको हैसियतमा सहभागी हुन भन्दै कार्यक्रमसँग असम्बन्धित खोटाङका दावा शेर्पा र जनक राईसँगै रसुवाका कञ्चन देवकोटालाई लिएर सिंगापुरबाट जापान गएका थिए । तर, मन्त्रीको हैसियतमा कार्यक्रममा सहभागी हुन कुनै औपचारिक पत्र नुहुनु तथा भ्रमण टोलीमा गएकाहरूको विश्वास नलागेपछि जापानको अध्यागमन कार्यालयले मानव तस्करीको आशंकामा उनीहरू सबैलाई ४८ घण्टा रोकेर नेपाल फर्काइदिएको थियो । उनीहरू १७ कात्तिकमा क्याथे प्यासिफिकको उडान नम्बर ६०३ बाट काठमाडौं फर्केका थिए ।
यसरी मन्त्रीजस्तो व्यक्तिले प्रदेश मन्त्रिपरिषद्, संघीय मन्त्रिपरिषद् र परराष्ट्र मन्त्रालयबाट भ्रमण स्वीकृति नलिएका कारण पनि अधिकारी मानव तस्करीमा संलग्न भएको हुनसक्ने प्रहरीले आशंका गरेको छ । सोही आधारमा उनीविरुद्ध प्रहरीले अनुसन्धान थालेको हो । तर, १७ कात्तिकको दिन भने उनले आफूलाई मानव तस्करको गिरोहले फसाएको भनी झूठ बोलेर उम्केका थिए । आफूसँग जापानको विमानस्थलबाट डिपोर्ट गरिएका तीन जनालाई हङकङमा भेटेको दाबी अधिकारीले गर्दै आएका छन् । तर, जापान पुगेर टोकियोको एउटा होटलमा मन्त्रीसहित देवकोटा बस्ने खुलेसँगै योजनाबद्ध सेटिङ उजागर भइसकेको छ ।
अनुसन्धानमा संलग्न एक अधिकारीका अनुसार अधिकारीसँगै लगिएका तीन जनालाई जापानमै छोड्नु मानव तस्कर गिरोहको मूल उद्देश्य थियो । यसमा तत्कालीन मन्त्री अधिकारीको भूमिका के थियो ? खुलेको छैन । तर, हिरासतमा रहेका धादिङका पाण्डेले जापान पुर्याइदिने आश्वासन दिएर जनही १३ लाख रुपैयाँसम्म असुलेको प्रहरीको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट खुलेको छ । पाण्डे पूर्वमन्त्री अधिकारीकै चिनजानका व्यक्ति हुन् । १३ कात्तिकमा विमानस्थलमा बिदाइ गर्न जाँदा तत्कालीन मन्त्री अधिकारीसँग पाण्डेसहितका व्यक्तिले कफी भेट गरेका थिए ।
यद्यपि, अधिकारीले आफूलाई मोरङ घर भई काठमाडौं बस्ने गोपाल गौतमले जापान जाने कार्यक्रमको प्रबन्ध मिलाइदिएको बताउँदै आएका छन् । अनुसन्धानमा गौतम पनि तानिने देखिन्छ । यद्यपि, प्रहरीले उनलाई अहिलेसम्म पक्राउ गरेको छैन । वरिष्ठ अधिवक्ता दिनेश त्रिपाठी प्रतिनिधिसभाकी उपसभामुख इन्दिरा राना मगरलाई लागेको मानव बेचविखनको आरोपभन्दा एमाले सांसद अधिकारीसँगै त्रिभुवन विमानस्थलबाट जापानका लागि उडेकाहरूको सवाल बढी गम्भीर रहेको बताउँछन् । यसबाहेक अधिकारीका कारण देशको प्रतिष्ठामासमेत असर परेको उनको भनाइ छ । प्रदेशमन्त्रीलाई मित्र मुलुकको विमानस्थलले अवाञ्छित व्यक्तिका रूपमा सीधै डिपोर्ट गरिदिनु उनको मात्र होइन, देशकै बेइज्जत भएको त्रिपाठीले बताए ।
आरोपी अधिकारी आइतबार मोरङस्थित घरबाटै पक्राउ परेका हुन् । पक्राउ गर्नुअघि विराटनगरस्थित अधिकारीको घर क्षेत्रमा बिहानैदेखि सादा पोसाकका प्रहरी देखिएका थिए । यसरी प्रहरीले पक्राउ गर्ने सुइँको पाएपछि उनी आफैं काठमाडौं आएर प्रहरीलाई अनुसन्धानमा सघाउन तयार भए । अनि केही सहयोगीमार्फत मिडियासम्म सूचना प्रवाह गरे । तर, यो सूचना प्रवाह भएको केहीबेरमै प्रहरीले उनलाई नियन्त्रणमा लिएको बतायो । आफू प्रहरीकोमा गएको भिडियो सार्वजनिक गरेर आफैं गिरफ्तारी दिएको सन्देश प्रवाह गर्न उनले चाहेका थिए । तर, प्रहरीले उनलाई पक्राउ गरेको भनेर जानकारी दियो । नाटकीयजस्तो लाग्ने यस्ता घटनाक्रपछि अन्ततः उनी पक्राउ परे ।
त्यसपछि उनलाई सीधै विराटनगरदेखि काठमाडौं ल्याइएको हो । काठमाडौं जिल्ला अदालतले उनलाई दुई दिन हिरासतमा राखेर अनुसन्धान गर्न अनुमति दिएको छ । उता पार्टीले उनलाई संगठित सदस्यबाटसमेत हटाएको छ । विवाद बढ्दै जाँदा मन्त्रीबाट राजीनामा दिइसकेका छन् । प्रदेश संसदीय दलले उनलाई निलम्बन किन नगर्ने ? भन्दै स्पष्टीकरण सोधेको छ । एमाले केन्द्रले पनि उनीमाथि अनुसन्धान आवश्यक रहेको जनाइसकेको छ । यस्तोमा अधिकारीमाथि मानव तस्करीसम्बन्धी कसुरमा पनि प्रहरीले अनुसन्धान अघि बढाएको हो ।
