काठमाडौं– संघीय संसद् भवन रहेको बानेश्वर निषेधित क्षेत्र हो । सुरक्षा संवेदनशीलतालाई मध्यनजर राख्दै सरकारले यस क्षेत्रलाई निषेधित सूचीमा राखेको छ । संसद् भवनभित्र जो कोहीलाई प्रवेशमा रोक लगाउन बाहिरी क्षेत्रमा प्रहरी खटिएका छन् । भित्र सांसदको सुरक्षामा मर्यादापालक छन् ।
तर, सोमबार निषेधित क्षेत्रभित्र पर्ने संघीय संसद् भवन परिसरमा नाराबाजीसहित लघुवित्तपीडितहरूको एउटा समूह छिरेर प्रदर्शन ग¥यो । यसले उच्च सुरक्षा व्यवस्था भनिएकै स्थानमा गम्भीर सुरक्षा लापारबाही भएको देखाएको छ । अर्थात् संसद् भवन क्षेत्रमा प्रहरीको सुरक्षास्थितिको दुरावस्था छर्लंग पारेको छ । जतिबेला संसद् भवनभित्र प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रिय सभा बैठक चलिरहेको थियो ।
उक्त घटनापछि सभामुख देवप्रसाद घिमिरेले संसद् भवन क्षेत्रको सुरक्षा अवस्थाबारे प्रहरी महानिरीक्षक वसन्तबहादुर कुँवरसँग चासो राखे । सभामुखका प्रेसविज्ञ शेखर अधिकारीका अनुसार सभामुखले घटनालाई गम्भीर रूपमा लिएका छन् । ‘संसद् परिसरमा लघुवित्त ऋणीहरू प्रवेश गरेको विषयमा सभामुखले गम्भीर चासो लिनुभएको छ । सभामुखले आजै प्रहरी महानिरीक्षक बसन्तबहादुर कुँवरबाट घटनाबारे जानकारी लिनुभएको छ,’ अधिकारीले प्रभावसँग भने ।
उपप्रधान तथा गृहमन्त्री नारायणकाजी श्रेष्ठले पनि संघीय संसद् भवन परिसरमा लघुवित्तपीडितहरू प्रवेश गरेको विषयमा आकस्मिक बैठक बोलाएर दुवै प्रहरी प्रमुखदेखि काठमाडौंका सुरक्षा अधिकारीसँग सोधपुछ गरेका छन् । गृहमन्त्री श्रेष्ठले नेपाल प्रहरीका महानरीक्षक वसन्तबहाुदर कुँवर, सशस्त्र प्रहरी महानिरीक्षक राजु अर्याल, काठमाडौं जिल्ला प्रहरी प्रमुख भूपेन्द्र खत्री, काठमाडौंका प्रमुख जिल्ला अधिकारी जितेन्द्र बस्नेत र गृह मन्त्रालयको शान्ति सुरक्षा महाशाखा प्रमुखलगायतलाई छलफलमा बोलाएका थिए । उनीहरूलाई मन्त्री श्रेष्ठले संसद् भवन परिसरमा लघुवित्तपीडित छिरेको प्रकरणमा गम्भीर कमजोरी भएको भन्दै प्रश्न गरे ।
उपत्यका प्रहरी कार्यालय रानीपोखरीका प्रमुख एआइजी दीपक थापाका अनुसार प्रारम्भिक अनुसन्धानको क्रममा लघुवित्तपीडितहरू काठमाडौंका विभिन्न ठाँउबाट सोमबार दिउँसो पाँच/छ जना भेला भएर बानेश्वरको पानीट्यांकी नजिक गएको देखिन्छ । गेटमा बसेका प्रहरीलाई उनीहरूले ‘आज कार्यक्रम छैन । यसो घुम्न आएका हौं,’ भनेका थिए । त्यत्तिकैमा संसद् भवनको ३ नम्बर गेटअघि भेला हुने क्रम बढ्यो । त्यसबेला गेटमा दुईजना प्रहरी थिए ।
एकजनाचाहिँ संसद् भवनतिर गएको मौकामा भएका एक जना सेन्ट्रीलाई धकेलेर लघुवित्तपीडितहरू भित्र छिरेका थिए । अनि, नारा लगाइहाले । उनीहरूलाई हटाउन प्रहरीलाई हम्मेहम्मे नै प¥यो । जहाँको सम्पूर्ण सुरक्षा कमाण्ड नेपाल प्रहरीको हुन्छ । कमाण्डर प्रहरी निरीक्षक हुन्छन् । तर, सोमबार भने सुरक्षार्थ खटिएका प्रहरीलाई नै छलेर प्रदर्शनकारी भित्र प्रवेश गर्नुले सुरक्षा अवस्था नाजुक रहेको देखाएको छ ।
घटनाको छानबिन गर्न प्रहरी महानिरीक्षक कुँवरले तीन सदस्यीय समिति गठन गरेका छन् । प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक दिनेशराज मैनालीको संयोजकत्वमा प्रहरी उपरीक्षक नवराज अधिकारी र प्रहरी नायव उपरीक्षक दिनेश घिमिरे रहेको समिति गठन गरेका हुन् । केन्द्रीय प्रहरी प्रवक्ता प्रहरी नायव महानिरीक्षक भीमप्रसाद ढकालले समितिले छानबिन गरेर बुझाएको प्रतिवेदनका आधारमा संसद् भवन सुरक्षार्थ खटिएका प्रहरीलाई के कसो गर्नुपर्ने भन्ने टुंगो लाग्ने बताए । ‘छानबिन समितिले काम थालेको छ । जतिसक्दो छिटो सत्यतथ्य बाहिर ल्याउन समितिलाई कार्यादेश छ,’ उनले भने, ‘समितिकै छानबिन प्रतिवेदनका आधारमा को दोषी ? थाहा हुन्छ र आवश्यक विभागीय कारबाही हुन्छ ।’
हाललाई भने संसद् भवनमा आन्दोलनकारी पस्दा खटिएका प्रहरीहरूलाई त्यहाँबाट हटाइएको छ । उनीहरूलाई प्रहरी मुख्यालय बोलाएको छ । उनीहरूको स्थानमा नयाँ टिम पठाएको पनि प्रवक्ता ढकालले बताए । उनका अनुसार संसद् भवनमा विशेष कार्यदलका ३२ जना खटिएका थिए ।
संसद् भवन परिसरमा जबर्जस्ती भित्र प्रवेश गरेका ४८ जना महिला र एक जना पुरुष पक्राउ परेका छन् । उनीहरूलाई वानेश्वर वृत्तमा राखिएको प्रहरीले जानकारी दिएको छ ।
उनीहरूले आफूहरु गोली खान पनि तयार रहेको भन्दै संसद् परिसरभित्रै सुतेर विरोध जनाएका थिए । जबकि, संसद्भित्र प्रवेश पासविना जान दिइँदैन । २५ दिन पैदल हिँडेर आएका लघुवित्तपीडितहरू भने सोमबार त्यसै प्रवेश गरे ।
वार्ता प्रभावित
सरकारले लघुवित्तपीडितसँग गर्ने भनिएको वार्ता प्रभावित भएको छ । गृह मन्त्रालयले सोमबार ११ बजे बोलाएको वार्तामा लघुवित्तपीडित गएनन् र वार्ता प्रभावित भएको हो । लघुवित्त तथा ठगीविरूद्ध किसान मजदुर संघर्ष समितिका प्रवक्ता निर्ग नविनले प्रहरीले भृकुटीमण्डपमा बस्न नदिने भन्दै पटक–पटक त्यहाँबाट हटाउन खोजेपछि आफूहरू वार्तामा नगई संसद् भवनमै गएको बताए ।
‘कहाँ बसेर हाम्रो आवाज सरकारलाई सुनाउनुपर्ने हो ? सबै ठाउँ निषेधित छ । जहाँ गए पनि हटाएको हटाएकै गरिन्छ,’ उनले भने, ‘त्यसो भएपछि वार्तामा हामी किन जाने ? नजाने । गएनौं पनि ।’अहिले भृकुटीमण्डपमा छ/सात सयको संख्यामा पीडितहरु बसिरहेका छन् । उनीहरू शुक्रबार काठमाडौंमा हिँडेरै आइपुगेका हुन् । गत माघ १६ गतेदेखि उनीहरूले पैदलयात्रा थालेका थिए ।
