यही दिन उहाँ (बालेन) प्रधानमन्त्री बन्नुहुन्छ भनेर त म भन्न सक्दिनँ तर देशले नयाँ प्रधानमन्त्री चैत दोस्रो साताको सुरुआततिरै पाउन सक्छ । त्यो भनेको ९-१० गतेतिर हुन सक्ला
शिशिर खनाल
सांसद, रास्वपा
- निर्वाचन आयोगले भोलि बिहीबार समानुपातिक सांसदलाई निर्वाचित भएको प्रमाणपत्र दिने
- बिहीबार नै निर्वाचन प्रतिवेदन राष्ट्रपतिलाई बुझाउने आयोगको तयारी
- बालेन रास्वपा संसदीय दलको नेता चयन हुन बाँकी
काठमाडौं- ३६ वर्षीय बालेन्द्र (बालेन) शाहले गत माघ ५ गते जनकपुर पुगेर ‘मधेसको छोरा प्रधानमन्त्री बन्नेवाला’ रहेको बताए । आफूलाई चुनावअघि सम्भावित प्रधानमन्त्रीका रूपमा सार्वजनिकरूपमा प्रस्तुत गरेका बालेन झापा-५ बाट निर्वाचित भएर आएसँगै प्रधानमन्त्री बन्ने लगभग निश्चित बनेको छ । र, अबको केही दिनभित्रै उनी प्रधानमन्त्री नियुक्त हुँदै छन् ।
तर, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का वरिष्ठ नेता बाले प्रधानमन्त्री बन्न पार्टी सभापति रवि लामिछानेले पूर्ववत् सहमति पालना गर्नुपर्ने छ । लामिछानेले तोडेर आफैं प्रधानमन्त्री बन्न अग्रसर हुनसक्ने आकलन पनि केहीले गरेका छन् । यद्यपि, हाल अस्वस्थ रहेका सभापति लामिछानेले त्यस्तो स्पष्ट संकेत दिएका छैनन् । बालेन प्रधानमन्त्री भए पहिलो मधेसी नागरिक देशको कार्यकारी प्रमुख बन्ने छन् । यसअघि कोही पनि मधेसी नागरिक प्रधानमन्त्री बनेका छैनन् ।
रास्वपा सांसद तथा पूर्वशिक्षामन्त्री शिशिर खनालका अनुसार यही चैतको १० गतेभित्र बालेन प्रधानमन्त्री बन्ने छन् । ‘यही दिन उहाँ (बालेन) प्रधानमन्त्री बन्नुहुन्छ भनेर त म भन्न सक्दिनँ तर के भन्न सक्छु भने देशले नयाँ प्रधानमन्त्री चैत दोस्रो साताको सुरुआततिरै पाउन सक्छ । त्यो भनेको ९-१० गतेतिर हुन सक्ला,’ उनले प्रभावसँग भने । संविधानतः निर्वाचन परिणाम सार्वजनिक भएको ३५ दिनभित्र देशले नयाँ प्रधानमन्त्री पाइसक्नुपर्छ । प्रत्यक्ष र समानुपातिकतर्फको निर्वाचन परिणाम निर्वाचन आयोगले जारी गरिसकेको छ । तर, समानुपातिकतर्फ निर्वाचित सांसदहरूले निर्वाचित भएको प्रमाणपत्र आयोगबाट पाउन बाँकी छ । आयोगका सहायक प्रवक्ता कुलबहादुर जिसीका अनुसार बिहीबारसम्ममा निर्वाचन प्रतिवेदन राष्ट्रपतिसमक्ष बुझाउने तयारी भएको हुनाले त्यसअघि नै निर्वाचित भएको प्रमाणपत्र समानुपातिक सांसदहरूलाई दिइने छ ।
हालसम्म प्रत्यक्षतर्फका १६५ जना सांसदलेमात्रै निर्वाचित भएको प्रमाणपत्र आयोगबाट प्राप्त गरेका छन् । आयोगले अब समानुपातिकतर्फका सांसदलाई पनि निर्वाचित भएको प्रमाणपत्र दिएपछि राष्ट्रपतिलाई निर्वाचन प्रतिवेदन आयोगले बुझाएसँगै सरकार गठनको औपचारिक प्रक्रिया प्रारम्भ हुने संवैधानिक कानुनका जानकारी डा. विपिन अधिकारीले बताए । उनका अनुसार नेपालको संविधानले सरकार गठनको प्रक्रिया स्पष्ट रूपमा निर्धारण गरेको छ । संविधानको धारा ७६ (१) अनुसार प्रतिनिधिसभामा स्पष्ट बहुमत प्राप्त दलको संसदीय दलको नेतालाई राष्ट्रपतिले प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गर्ने व्यवस्था छ, जुन प्रतिनिधिसभाको अन्तिम परिणाम घोषणा भएको ३५ दिनभित्र हुनुपर्छ ।
‘संविधानमै छ कि निर्वाचन सम्पन्न भएको प्रतिवेदन राष्ट्रपतिलाई आयोगले बुझाएपछि औपचारिक रूपमा सरकार गठनको प्रक्रिया सुरु भएको मानिन्छ र ३५ दिनभित्र नयाँ सरकार गठन गरिसक्नुपर्छ,’ उनले भने । मौजुदा संविधान जारी भएको १० वर्ष भयो । यसपटकसमेत गरी तीनपटक भएको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा पहिलोपटक धारा ७६ को (१) अनुसार सरकार गठन हुन लागेको छ । यो उपधाराअनुसार प्रतिनिधिसभामा एकल बहुमत प्राप्त दलको नेता प्रधानमन्त्री हुन्छन् र सरकार गठन गर्छन् । यसपटक रास्वपाको झण्डै दुईतिहाइ (१८२ सांसद) बहुमतको सरकार बन्ने गणित छ । त्यसो हुनाले बलियो र स्थिर सरकार बन्ने सम्भावना छ ।
तर, बालेन रास्वपा संसदीय दलको नेता बनेका छैनन् । समानुपातिक सांसद सिफारिस गर्न र संसदीय दलको नेता चयन गर्न भन्दै आइतबार बैठक बस्ने भनिएकोमा सभापति लामिछाने र बालेन दुवै सहभागी भएनन् । दुवै बिरामी रहेको उपसभापति डोलप्रसाद अर्यालले मंगलबारदेखि नवनिर्वाचित सांसदहरूका लागि आयोजित अभिमुखीकरणमा भने । रास्वपा संसदीय दलको नेता चयन प्रक्रिया लामो छ । विधानमा भएका केही बाधा पु¥याउन सक्ने प्रावधानमा संशोधन गरेर बालेनलाई दलको नेता चयन गर्ने भनिएको छ । रास्वपा महामन्त्री कविन्द्र बुर्लाकोटीले बालेनलाई दलको नेता चयन सांसदहरूको शपथ ग्रहणपछि हुने बताए । ‘सांसदको शपथपछि मात्र प्रधानमन्त्री चयन प्रक्रिया बढाउँछौँ । सांसदहरूको शपथ लगत्तै बस्ने दलको बैठकले संसदीय दलको नेता चयन गर्छ,’ मंगलबार उनले पत्रकारहरूसँग भने ।
यदि दलको नेता बालेन चयन भए उनलाई राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गर्नेछन् । बालेन काठमाडौं महानगरपालिकाका पूर्वप्रमुख हुन् । २०७९ को वैशाख ३० गते भएको निर्वाचनमा स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएर निर्वाचित बालेन गत माघको पहिलो साता पदबाट राजीनामा दिएर संसदीय राजनीतिमा प्रवेश गरेका हुन् । २१ फागुनमा भएको निर्वाचनमा एमाले अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई फराकिलो मतान्तरले पराजित गरेका उनी संसदीय राजनीतिमा प्रवेश गरेको दुई महिनामै प्रधानमन्त्री बन्न लागेका हुन् ।
