नेपाली आकाश असुरक्षित रहेको भन्दै अन्तर्राष्ट्रियस्तरमै आलोचना हुँदै आएको छ । पटक–पटक हुने हवाई दुर्घटनाले यसलाई अझ मलजल गरिरहेको छ । साढे छ दशकयताको तथ्यांक हेर्दा हवाई दुर्घटना कहालीलाग्दो बनेको देखिन्छ । यहीबीच बुधबार त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलपरिसरमै सौर्य एयरलाइन्सको जहाज दुर्घटनामा प¥यो । यो जहाज दुर्घटना साढे छ दशकयता भएका १०५औं मा पर्छ ।
नेपालमा पहिलोपटक सन् १९९५ मा बाराको सिमरामा भारतको कलिंगा एयर दुर्घटना भएको थियो । सो दुर्घटनामा दुई जनाको मृत्यु भएको थियो । बुधबारको दुर्घटनामा १८ जनाको ज्यान गयो । एक जना (क्याप्टेन मनिषरत्न शाक्य) सकुशल उद्धार गरिएको छ । गम्भीर घाइते उनको उपचार भइरहेको छ । दुर्घटनाका कारण देश गहिरो शोकमा छ । आफन्तजन पीडामा छन् । आफन्तलाई गुमाउनुपर्दाको वियोगभाव त्रिवि शिक्षण अस्पताल परिसरमा भेटिएका आफन्तहरूका अनुहारमा प्रस्ट झलकिन्थ्यो ।
बुधबार नै मन्त्रिपरिषद् बैठकले छानबिन समिति बनाएको छ । यो जहाज दुर्घटनापछि हुने नियमित प्रक्रिया जस्तै बनेको छ । प्रत्येक दुर्घटनापछि छानबिन समिति बनाइन्छ । वर्तमान सरकारले पनि त्यही ग¥यो । तर छानबिन समितिले दिएको प्रतिवेदन कहिल्यै कार्यान्वयनमा आएको पाइँदैन । आएको भए यत्रो दुर्घटना हुँदा गठन भएका समितिहरुले हवाई सुरक्षाका लागि दिएका सुझावहरुको पालना खै ? यदि पालना भएको भए किन बारम्बार दुर्घटना दोहोरिरहन्छ ? यो गम्भीर प्रश्न बनेको छ ।
उड्डयन क्षेत्रलाई सुरक्षित बनाउन सरकार, नियमकारी तथा अन्य सरोकारवाला निकाय र स्वयं एयरलाइन्स सञ्चालकहरुको लापारवाही प्रस्ट देखिन्छ । बुधबार सौर्यको जहाज दुर्घटनालाई नै हेर्दा पनि लापारवाही गरिएको बुझिन्छ । जहाज प्राविधिक परीक्षण (सि–चेक) का लागि पोखराका लागि उडेको थियो । यो भनेको निश्चित घण्टा उडानपछि गरिने पूर्ण परीक्षण भएको जानकारहरुको भनाइ छ । पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा ह्यांगरमा राखेर जहाजको परीक्षण गर्ने तयारी रहेको बताइएको छ ।
यसरी प्राविधिक परीक्षण वा मर्मतका लागि उडेको जहाजमा त्यति धेरै यात्रु किन चडाइयो ? नियामक निकायले कसरी अनुमति दियो ? यो गम्भीर प्रश्नको जवाफ जिम्मेवार निकायले दिनैपर्छ । जवाफ दिनेमात्रै होइन, घटनाको जिम्मेवार को बन्ने ? निमायक निकाय वा एयरलाइन्स सञ्चालक ? यसको निक्र्योल गरिनुपर्छ । लापारवाही गर्ने कार्यमा संलग्न जिम्मेवार अधिकारीहरुलाई कारबाही हुनैपर्छ । ताकि पुनः यस्तो गल्ती नदोहोरियोस् ।
